Το Τμήμα Γεωλογίας ιδρύθηκε το 1977 στη Φυσικoμαθηματική Σχολή του Παν/μίου Πατρών, τη σημερινή Σχολή Θετικών Επιστημών, και με εφαρμογή του Νόμου 1268/82, λειτουργεί από το 1982 ως ανεξάρτητη διοικητικά μονάδα. Από το ακαδημαϊκό έτος 1978-1979, που το Τμήμα δέχθηκε τους πρώτους 65 φοιτητές του, έχουν αποφοιτήσει περισσότεροι από 1700 πτυχιούχοι Γεωλόγοι, >500 διπλωματούχοι Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (MSc) και >170 Διδάκτορες (PhD) της Επιστήμης της Γεωλογίας.
Από το ακαδημαϊκό έτος 1998-1999 το Τμήμα στεγάζεται σε δικό του κτήριο, που περιλαμβάνει το σύνολο των αιθουσών διδασκαλίας που χρειάζονται για τα προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματά του, υπολογιστικό κέντρο 30 θέσεων, βιβλιοθήκη-αναγνωστήριο, χώρους γραφείων και εργαστηρίων.
Εκτός από το κεντρικό κτήριο, στο Τμήμα περιλαμβάνονται και οι εγκαταστάσεις του Εργαστηρίου Σεισμολογίας, το οποίο είναι το μόνο που παρέμεινε σε ξεχωριστό κτήριο της Πανεπιστημιούπολης.
Τον Μάϊο του 2019, το Τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών ήταν από τα πρώτα Τμήματα που έλαβαν πιστοποίηση για το Πρόγραμμα Σπουδών του από την τότε Αρχή Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση (ΑΔΙΠ).
Στο Τμήμα Γεωλογίας δίδαξαν διακεκριμένα μέλη της επιστημονικής κοινότητας, που με το έργο τους συνέβαλαν στη θεμελίωση της επιστήμης της Γεωλογίας στην Ελλάδα.
